en-USfa-IR
X

مسمومیت دارویی یا اُوِر دوز را بشناسید

مسمومیت دارویی یا به اصطلاح Over Dose به معنی مصرف داروها در مقادیر بالاتر از دوز درمانی توصیه شده است که می تواند منجر به بروز عوارض و پیامدهای نامطلوبی گردد. طبق آمار رسمی وزارت بهداشت مسمومیت با داروها جزء بالاترین آمار بین سایر مسمومیت ها در کشور ما می باشد. بیشترین گروه در معرض خطر مسمومیت دارویی، کودکان خردسال به خصوص زیر ۵ سال و نیز بزرگسالانی است که مبتلا به اختلالات اعصاب و روان کنترل نشده نظیر افسردگی، دوقطبی، اسکیزوفرنی و... می باشند که داروها را بیشتر از مقادیر توصیه شده توسط پزشک و به قصد خودکشی مصرف می کنند.
جهت پیشگیری از بروز مسمومیت های دارویی در دو گروه پیشگفت نکات ذیل را رعایت فرمایید.

مسمومیت در کودکان:
مسمومیت با داروها در کودکان بسیار حائز اهمیت است زیرا کودکان به علت وزن پایین تری که نسبت به بزرگسالان دارند در صورتی که مقادیر به ظاهر کمی از یک دارو مثل قرص یا شربت را ببلعند می تواند منجر به مسمومیت های خطرناکی گردد. لذا مقدار دارویی که به کودکان داده می شود بایستی براساس وزن و طبق دستور پزشک یا داروساز باشد.
۱. داروها را در منزل دور از دسترس کودکان و در ارتفاع یا در کمدهایی که قابلیت قفل شدن دارند نگه داری نمایید.
۲. هیچ گاه جهت تشویق کودکان به مصرف دارو، آن ها را به خوراکی هایی نظیر آّب میوه، آب نبات یا اسمارتیز تشبیه نکنید زیرا ممکن است باعث شود که کودک آن ها را اشتباها و خودسرانه در مواقع غیر لازم مصرف کند.
۳. از نگه داری داروهایی مانند شربت متادون و یا قرص و کپسول در ظروفی غیر از ظرف مخصوص دارو خودداری نمایید زیرا ممکن است کودک آن ها را با مواد خوراکی و آشامیدنی دیگر اشتباه بگیرد و مصرف نماید.

مسمومیت در بزرگسالان:
۱. تحت هیچ شرایطی دارویی که تاریخ مصرف آن گذشته و یا در شرایط نامطلوبی از نظر دما و رطوبت نگه داری شده را مصرف نفرمایید زیرا چنین دارویی در بهترین حالت، ممکن است بی اثر باشد و در بدترین حالت امکان دارد متابولیت سمی در آن تولید شده باشد و منجربه مسمومیت های خطرناک و حتی مرگ گردد.
۲. هیچ گاه دارو را خودسرانه و بدون مشورت با پزشک یا داروساز مصرف نکنید، حتی داروهای بدون نسخه و به ظاهر بی خطر مانند استامینوفن در صورتی که در مقادیر بالاتر از دوز درمانی استفاده شوند منجر به مسمومیت های خطرناک کبدی می گردد.
۳. اعضای خانواده در صورتی که در منزل فردی مبتلا به اختلالات حاد اعصاب و روان دارند، باید بسیار هوشیار باشند و در صورتی که حال روحی بیمار وخیم باشد و یا تهدید به خودکشی کند و حتی در مورد آن صحبت کند، این مسئله را جدی بگیرند و از قرار دادن داروهای بیمار در مقادیر بالا در دسترسش خودداری نمایند و هرچه سریعتر بیمار را جهت معاینه نزد روانپزشک ببرند.
۴. داروهای افراد کم سواد و کم توان ذهنی یا سالمندان مبتلا به آلزایمر را بهتر است یکی از اعضای خانواده موقع مصرف در اختیارش قرار دهد تا از مصرف داروی اشتباه و دوز تکراری و یا بیشتر از مقدار مورد نیاز توسط آن ها جلوگیری شود.

اما در صورت مواجه با مسمومیت دارویی چه اقداماتی لازم است صورت گیرد؟
۱. در صورتی که با فرد مسموم مواجه شدید ضمن حفظ خون سردی سریعا او را به اورژانس منتقل نمایید. در صورتی که بیمار هوشیار است از او در خصوص نوع داروی مصرفی سؤال کنید و به پزشک اطلاع دهید. در صورت عدم هوشیاری فرد مسموم، بسته های دارویی اطراف او را پیدا کنید و با خود به بیمارستان ببرید.
۲. هرگز فرد مسموم را وادار به استفراغ نکنید زیرا در مواردی القای استفراغ موجب افزایش وخامت شرایط بیمار می شود.

۳. شهروندان می توانند سؤالات خود در رابطه با مسمومیت ها را با شماره گیری تلفن ۱۹۰ (مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم سازمان غذا و دارو) مطرح نمایند.


دکتر مینا اندیشمند
کارشناس امور دارویی مدیریت غذا و دارو دانشکده علوم پزشکی شوشتر

مطالب مرتبط

Sort by: